Είναι τα πουλιά που συλλαμβάνουν την τροφή τους με τα άκρα τους(πόδια) ονομάζονται αρπακτικά. Διαχωρίζονται σε δυο είδη αυτά που κυνηγούν την ημέρα και αυτά που κυνηγούν την νύχτα. Ημερόβια είναι τα γεράκια, οι αετοί και τα ξεφτέρια, τα νυχτόβια είναι όλα τα γλαυκόμορφα.

Όλα τα αρπακτικά έχουν μεγάλα και μυτερά νύχια καθώς και γαμψό ράμφος.

Η χώρα μας φιλοξενεί πάρα πολλά είδη περίπου 40 ημερόβια και 9 με 10 νυχτόβια, ας δούμε τώρα αναλυτικά τις τρεις κατηγορίες που διαχωρίζονται τα αρπακτικά.

ΙΕΡΑΚΟΜΟΡΦΑ-FALCONIDAE

ΚΙΡΚΙΝΕΖΙ Lesser Kestrel
ΒΡΑΧΟΚΙΡΚΙΝΕΖΟ-Common Kestrel
ΜΑΥΡΟΚΙΡΚΙΝΕΖΟ Red-footed Falcon
ΝΑΝΟΓΕΡΑΚΟ-Merlin
ΔΕΝΔΡΟΓΕΡΑΚΟ-Eurasian Hobby
ΜΑΥΡΟΠΕΤΡΙΤΗΣ-Eleonora's Falcon
ΧΡΥΣΟΓΕΡΑΚΟ-Lanner Falcon
ΣΤΕΠΟΓΕΡΑΚΟ-Saker Falcon
ΠΕΤΡΙΤΗΣ-Peregrine Falcon

ΑΕΤΟΜΟΡΦΑ-ACCIPITRIDAE

ΣΦΗΚΙΑΡΗΣ
ΕΛΑΝΟΣ-Black-shouldered Kite
ΤΣΙΦΤΗΣ-Black Kite
ΨΑΛΙΔΙΑΡΗΣ-Red Kite
ΘΑΛΑΣΣΑΕΤΟΣ-White-tailed Eagle
ΓΥΠΑΕΤΟΣ-Lammergeier
ΑΣΠΡΟΠΑΡΗΣ-Egyptian Vulture
ΟΡΝΙΟ-Eurasian Griffon Vulture
ΜΑΥΡΟΓΥΠΑΣ-Black Vulture
ΦΙΑΔΑΕΤΟΣ-Short-toed Eagle
ΚΑΛΑΜΟΡΚΙΚΟΣ-Eurasian Marsh Harrier
ΒΑΛΤΟΚΙΡΚΟΣ-Hen Harrier
ΣΤΕΠΟΡΚΙΚΟΣ-Hen Harrier

ΓΛΑΥΚΟΜΟΡΦΑ-TYTONIDAE

ΤΥΤΩ-Barn Owl
Strigidae
ΓΚΙΩΝΗΣ-Eurasian Scops Owl
ΜΠΟΥΦΟΣ-Eagle Owl
ΣΠΟΥΡΓΙΤΟΓΛΑΥΚΑ-Pygmy Owl
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ-Little Owl
ΧΟΥΧΟΥΡΙΣΤΗΣ-Tawny Owl
ΝΑΝΟΜΠΟΥΦΟΣ-Long-eared Owl
ΒΑΛΤΟΜΠΟΥΦΟΣ-Short-eared Owl
ΕΛΑΤΟΜΠΟΥΦΟΣ-Tengmalm's Owl

Στον σύλλογο μας (Σ.Φ.Ο.Π.Σ) είμαστε μια ομαδα εκτροφέων που διατηρούμε γεράκια σε αιχμάλωτη κατάσταση, εδώ πρεπει να σημειώσω ότι όλα τα αρπακτικά προέρχονται από εκτροφή.

Ας πούμε δυο λόγια για αυτά λοιπόν, τα αρπακτικά διαθέτουν μυτερές φτερούγες και μακριά ουρά. Τα περισσότερα έχουν μικρό σχετικά μέγεθος, μεγάλα λαμπερά μάτια και πολύ δυνατά πόδια. Υπάρχουν γύρω στα 60 είδη γερακιών ανά τον κόσμο, στην χώρα μας απαντιούνται περίπου τα 10 είδη.

Τα γεράκια και γενικά τα αετόμορφα πουλιά είναι συνδεδεμένα από τα αρχαία χρόνια με την ζωή του ανθρώπου. Είναι σύμβολα εξουσίας, θάρρους, τόλμης, δύναμης και μεγαλείου, είναι συνδεδεμένα με πολλές θρησκείες από τα προϊστορικά χρόνια. Ο αετός αλλα και το γεράκι χρησιμοποιήθηκε από πολλές θρησκείες και λαούς. Στην αρχαία Ελλάδα η κουκουβάγια ηταν σύμβολο της σοφίας και της θεάς Αθηνάς. Ο αετός το περήφανο σύμβολο του Δια , καθόταν πάντα δίπλα του δεξιά του και φυλούσε τον κεραυνό του. Στο χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δια κρατά στο αριστερό του χέρι τον αγαπημένο του αετό, Ο Ερμής συμβολίζεται με το κυρήκειο. Στην αρχαία Αίγυπτο ο θεός Ωρός είχε την μορφή γερακιού, όπως και άλλες θεότητες. Οι ινδιάνοι το έχουν σε περίοπτη θέση στην ιστορία τους και στην καθημερινότητα τους, σαν σύμβολο ανδρείας και δύναμης. Οι Αζτέκοι θεωρούν τον αετό θεό του πολέμου, Ο δικέφαλος αετός σύμβολο της κοσμοκρατορίας σε ανατολή και δύση της βυζαντινής αυτοκρατορίας αλλα και της ρωμαϊκής ο μονός αετός.

Στην αυτοκρατορία του πόντου ηταν σύμβολο των Κομνηνών. Επίσης πολλές αναφορές έχουμε και την μυθολογία , στην δημοτική και λαϊκή μας μουσική για τα αρπακτικά (αετοί-γεράκια). Στην κρητική μουσική στην λύρα έχουν χαράξει στο μπράτσο τους μορφές από γεράκια οι κρητικοί οργανοποιοί, αλλα και γερακοκούδουνα στο δοξάρι τους (κουδούνια που φορούν στα πόδια τους τα γεράκια)

Ευρέως διαδεδομένη είναι η ιερακοθηρία από την αρχαιότητα, αναφορές έχουμε από το 1800 π.χ στους λαούς της Μεσοποταμίας, στην Αραβία, Ινδία, Κίνα , Μογγολία. Τα Γεράκια που χρησιμοποιούσαν είναι κυνηκογέρακες, οι ασπρογέρακες, χρυσογέρακες και οι πετρίτες. Ακομα και σήμερα σε πολλές χώρες που επιτρέπεται το κυνήγι με την χρησιμοποίηση τους, έχουμε φανατικούς φίλους αυτών των πτηνών.

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

Τα γεράκια δεν κατασκευάζουν τις φωλιές, απλά εγκαθίσταται σε παλιές φωλιές άλλων πτηνών η μέσα σε τρύπες σε απόκρημνους βράχους. Συνήθως γεννούν 3 με 4 αυγά τα οποία τα εκκολάπτουν ημέρες. Στην αιχμαλωσία τους οι εκτροφείς αυτού του είδους παρέχουν έτοιμες φωλιές μέσα στις οποίες γεννούν.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Τα γεράκια ανάλογα στο είδος που ανήκουν διατρέφονται με κάποιο μικρό ζώο π.χ οι ποντικοβαρβακίνες με τρωκτικά, ο φιδαετός με φίδια κ.α

Αυτά τα είδη αρπακτικών συλλαμβάνουν συνήθως την τροφή τους στον αέρα, ένα μεσαίου μεγέθους αρπακτικό χρειάζεται καθημερινά 150 με 160 γραμμάρια τροφής.

Στην αιχμαλωσία σιτίζονται με νεοσσούς από κοτόπουλα, με ορτύκια, μικρά περιστέρια κ.α

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Πρεπει να γνωρίζουν όλοι οι φίλοι που αγαπούν αυτά τα πανέμορφα πτηνά, ότι η υπάρχει εθνική και διεθνής νομοθεσία για την προστασία αυτών των ειδών, μερικά είναι απειλούμενα προς εξαφάνιση. Στην χώρα μας όπως και σε ολόκληρη την Ευρώπη προστατεύονται και απαγορεύεται η κατοχή τους εάν προέρχονται από την φύση.

Υπάρχουν μερικοί νόμοι και οδηγίες της ευρωπαϊκής ένωσης καθώς και συμβάσεις που έχει υπογράψει η χώρας μας για την προστασία τους όπως: Η σύμβαση της Βέρνης, η σύμβαση της Βόννης, η σύμβαση για το διεθνές εμπόριο των ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας κ.α

ΠΕΤΡΙΤΕΣ- FALCO PEREGRINUS

Ο Πετρίτης ορμά με μεγάλη ταχύτητα, που φτάνει μέχρι και τα 360 χιλιόμετρα την ώρα, είναι ένα από τα πιο γρήγορα πουλιά του κόσμου. Εξαιτίας της υπερβολικής ταχύτητας έχει αναπτύξει ειδικές βαλβίδες, μεμβράνες στα ρουθουνια ,όπως όλα τα αρκτικά ώστε να κλείνουν. Ορμά κάθετα στην λεία του που τις περισσότερες φορές δεν προλαβαίνει καν να αντιδράσει .

ΟΡΑΣΗ

Το μεγάλο όπλο αυτών των πτηνών είναι η ταχύτητα τους και η όραση τους, διαθέτουν την ισχυρότερη όραση από όλα τα θηλαστικά. Βλέπουν τρισδιάστατα σε ένα μεγάλο οπτικό πεδίο, οι οφθαλμοί τους είναι βρίσκονται τοποθετημένη αρκετά μπροστά στο κρανίο τους και έτσι μπορούν να βλέπουν καλύτερη με μεγάλη γωνία κλίσης. Την λεία τους την εντοπίζουν από μεγάλο ύψος, το μάτι τους είναι κάτι σαν το ζουμ στις κάμερες, εστιάζουν πάνω στην λεία τους και εφορμούν κατά πάνω τις με απίστευτη ταχύτητα πάνω από 300 χλμ./ώρα! Τα γεράκια διαθέτουν από 8 έως 10 φορές περισσότερα οπτικά κύτταρα ανά τετραγωνικό χιλιοστό από τον άνθρωπο. Ο Σπιζαετός μπορεί να δει ένα μεσαίου μεγέθους πτηνό από απόσταση 10 χιλιομέτρων

Ακοή

Η ακοή τους είναι πολύ καλή. Τα νυκτόβια αρπακτικά κυνηγούν στο σκοτάδι, χρησιμοποιώντας την ακοή και όχι την όραση τους. Τα αυτιά τους, φαίνονται σαν δύο τρύπες καλυμμένες από φτερά, τοποθετημένες ασύμμετρα στα πλάγια του κεφαλιού. Η ασυμμετρία αυτή, τα βοηθά να υπολογίσουν ακριβώς τη θέση και την απόσταση της λείας τους, καθώς οι ήχοι της φτάνουν σε κάθε αυτί με μια ελάχιστη χρονική διαφορά.

Ράμφη

Το ράμφος τους είναι πολύ δυνατό και γαμψό, με το επάνω μέρος μεγαλύτερο από το κάτω για να μπορούν να κόβουν τη σάρκα της λείας τους. Στο επάνω ράμφος των γερακιών υπάρχει καλύτερη οδόντωση που τα βοηθά να σκοτώνουν αμέσως το θύμα τους καθώς και να τα τεμαχίζουν πολύ γρήγορα

Πόδια και νύχια

Οι αετοί έχουν κοντά δάκτυλα με γαμψά νύχια για να αρπάζουν και να σκοτώνουν το θύμα τους στο έδαφος σε αντίθεση με τους γύπες που τρέφονται με ψοφίμια και έχουν αδύναμα πόδια και νύχια.. Τα γεράκια που κυνηγούν στον αέρα, έχουν μακριά δάκτυλα με εξογκώματα στο κάτω μέρος για να μη χάνουν τη λεία τους.

Πετάγματα

Οι γύπες, οι αετοί και οι γερακίνες στέκονται στον αέρα στριφογυρνάνε αργά χρησιμοποιώντας τα θερμά ανοδικά ρεύματα του αέρα. Οι μεγάλες και πλατιές φτερούγες τους αυξάνουν την επιφάνεια του σώματός τους, βοηθώντας τα να πετούν για πολλές ώρες χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Με αυτόν τον τρόπο εξοικονομούν ενέργεια. Τα γεράκια με τις στενές και μυτερές φτερούγες τους, εφορμούν με μεγάλη ταχύτητα από ψηλά.